Loading... Loading...

OCOP Nghệ An: Bảo tồn, xây dựng thương hiệu giống lúa tẻ thơm Na Loi

Thứ hai, 06-12-2021 | 15:06GMT+7
OVN - Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An và xã Na Loi, huyện Kỳ Sơn đang triển khai nhiều giải pháp bảo tồn và phát triển giống lúa tẻ thơm Na Loi, đồng thời xây dựng thương hiệu, gắn sao OCOP vào năm 2022.

Xã Na Loi phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ triển khai mô hình cải tạo, khôi phục lại giống lúa tẻ thơm (Ảnh minh họa)

Hàng chục năm nay, giống lúa tẻ thơm được người Thái ở xã Na Loi, huyện Kỳ Sơn, lưu truyền, gieo trồng trên độ cao trung bình hơn 600m so với mực nước biển. Giống lúa này thích nghi nhiệt độ trung bình khoảng 20 - 23 độ C và nguồn nước tưới từ các khe núi đá chảy ra rất sạch và mát. Đây là giống lúa có hàm lượng dinh dưỡng cao, dẻo, khi nấu có mùi thơm đặc trưng, vị đậm ngon nên gọi là tẻ thơm (“khẩu cháo hom”).

Lúa tẻ thơm chỉ trồng mỗi năm một vụ. Người dân xã Na Loi gieo mạ vào tháng 6, sau 1 - 1,5 tháng tuổi thì cấy. Cây lúa tẻ thơm sinh trưởng, phát triển nhờ vào nước trời và dưỡng chất tích tụ trong đất, đến tháng 11 thì bắt đầu thu hoạch. Tuy nhiên, giống lúa này lại ít được bà con trồng bởi chất lượng thơm ngon, nhưng năng suất thấp hơn giống lúa truyền thống.

Với giống lúa truyền thống, người dân chỉ cần trồng một vụ nhưng ăn được cả năm. Giống lúa tẻ thơm chăm sóc tốt cũng chỉ đạt mức 1 tấn/ha. Mặt khác, do nguồn giống đã có sự thoái hóa trong quá trình canh tác nhiều năm, cùng với việc người dân chưa chú trọng đầu tư, chăm sóc, duy trì bảo tồn giống làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm.
 

Hàng chục năm nay, giống lúa tẻ thơm được người Thái ở xã Na Loi gieo cấy (Ảnh minh họa) 

Toàn xã Na Loi hiện có trên 91 ha đất trồng lúa, nhưng chỉ có 2/5 bản của xã Na Loi trồng lúa tẻ thơm với diện tích khoảng 25 - 30 ha. Đặc biệt là loại gạo này có giá bán rất cao, dao động khoảng 25 nghìn - 30 nghìn đồng/kg, tính ra mỗi ha trồng lúa tẻ thơm cho bà con thu nhập vài chục triệu đồng.

Nhận thấy giá trị của giống lúa này, xã Na Loi đã cùng với Sở Khoa học và Công nghệ giúp bà con phương pháp xây dựng lúa tẻ thơm thành một sản phẩm đặc trưng, triển khai mô hình cải tạo, khôi phục lại giống lúa tẻ thơm, lựa chọn được giống gốc, làm cơ sở phục vụ cho sản xuất đại trà.

Chị Nguyễn Thị Hạnh, cán bộ Trung tâm Giống cây trồng Nghệ An cho hay: “Trước mắt trung tâm thực hiện dự án phục tráng và sản xuất giống lúa tẻ thơm nguyên chủng; thiết lập chu trình sản xuất tối ưu nhất; đồng thời xây dựng thương hiệu, phát triển giống lúa tẻ thơm trở thành đặc sản lúa gạo được sản xuất hoàn toàn theo phương pháp hữu cơ, góp phần giúp bà con Na Loi cũng như các địa bàn lân cận thay đổi điều kiện sản xuất, nâng cao thu nhập".

Theo Chủ tịch UBND xã Na Loi, vì mùi thơm đặc trưng, dẻo và ngon của gạo tẻ thơm, địa phương đang tiến hành xây dựng thương hiệu cho giống lúa này. Để gìn giữ và nâng cao giá trị sản phẩm, chính quyền xã Na Loi đã đẩy mạnh quy hoạch vùng trồng và tăng cường hướng dẫn kỹ thuật cho bà con dân bản, nhằm sản xuất theo hướng đặc sản.

Việc khôi phục lại giống lúa đặc sản của địa phương góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc nơi đây, đồng thời nâng cao nhận thức của người nông dân trong việc phát huy lợi thế để cạnh tranh, tạo ra sản phẩm mang giá trị hàng hóa, xóa đói, giảm nghèo, góp phần phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.

Bên cạnh đó, việc cải tạo, khôi phục, tăng năng suất cho giống lúa đặc sản của địa phương không những góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống, mà còn nâng cao nhận thức của đồng bào dân tộc trong việc phát huy lợi thế để cạnh tranh, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống. Cuộc sống của bà con các vùng bản đang dần đổi thay không chỉ trong nếp nghĩ, cách làm.
 
Xã Na Loi được xem là “vựa” lúa vùng sâu, vùng xa (giáp Lào) của huyện Kỳ Sơn. Hiện nay, xã Na Loi đang xây dựng giống lúa tẻ thơm thành sản phẩm đặc trưng và hoàn thiện mọi thủ tục xây dựng thương hiệu cho giống lúa tẻ thơm, gắn sao OCOP vào năm 2022. 

Kiệt Vũ

Từ Khóa : OCOP Việt Nam, OCOP Nghệ An, lúa tẻ thơm Na Loi

Ý kiến bạn đọc